Paulina Patocka-Grania

  Psycholog specjalność- kliniczna

„Moje dziecko ciągle powtarza to, co mówię.”

„Zamiast odpowiedzieć na pytanie, powtarza je.”

„Czy to objaw autyzmu?”

To jedne z częstych pytań, które słyszę od rodziców. Powtarzanie słów, zdań lub fragmentów usłyszanych wypowiedzi nazywamy echolalią. Wbrew obiegowym opiniom sama echolalia nie jest zaburzeniem i nie zawsze oznacza autyzm.

Czym jest echolalia?

Echolalia polega na powtarzaniu usłyszanych słów, zwrotów lub całych zdań. Dziecko może powtarzać wypowiedź natychmiast po jej usłyszeniu lub wracać do niej po dłuższym czasie.

Przykładowo:

Rodzic pyta:– Chcesz sok?

Dziecko odpowiada:– Chcesz sok?

Zamiast udzielić odpowiedzi „tak” lub „nie”, powtarza całe pytanie.

Echolalia fizjologiczna - naturalny etap rozwoju mowy

Wielu rodziców nie wie, że echolalia może być całkowicie naturalnym etapem rozwoju językowego.

Małe dzieci uczą się mowy poprzez słuchanie, zapamiętywanie i powtarzanie. W pierwszych latach życia powtarzanie słów i zwrotów pomaga im poznawać znaczenie języka, ćwiczyć wymowę oraz budować własny system komunikacji.

Echolalia fizjologiczna najczęściej występuje między 1 a 3 rokiem życia i sama w sobie nie powinna budzić niepokoju, jeśli rozwój dziecka przebiega harmonijnie również w innych obszarach.

Kiedy echolalia przestaje być typowym etapem rozwoju?

Wraz z rozwojem języka większość dzieci zaczyna coraz częściej używać własnych słów i samodzielnie budować wypowiedzi.

Warto skonsultować się ze specjalistą, gdy:

-echolalia utrzymuje się przez dłuższy czas i dominuje komunikację dziecka,

-dziecko ma trudności z odpowiadaniem na pytania,

-nie inicjuje komunikacji samodzielnie,

-występują dodatkowe trudności społeczne lub rozwojowe,

-rodzice obserwują opóźnienia w rozwoju mowy.

Echolalia a autyzm

Echolalia często występuje u osób w zaburzeniu ze spektrum autyzmu, jednak nie jest objawem charakterystycznym wyłącznie dla autyzmu.

U części dzieci w spektrum powtarzanie usłyszanych wypowiedzi pełni ważną funkcję komunikacyjną. Może pomagać w podtrzymaniu rozmowy, wyrażaniu potrzeb, regulacji emocji lub przetwarzaniu informacji.

Dlatego współcześnie specjaliści starają się nie patrzeć na echolalię wyłącznie jako na zachowanie wymagające eliminacji, ale również jako na próbę komunikacji

Czy każde dziecko z echolalią ma autyzm?

Nie.

Echolalia może pojawiać się u dzieci rozwijających się typowo, szczególnie we wczesnych etapach rozwoju mowy. Może również występować u dzieci z opóźnionym rozwojem językowym, zaburzeniami komunikacji czy u dzieci w spektrum autyzmu.

Znaczenie ma zawsze całościowy obraz funkcjonowania dziecka, a nie pojedynczy objaw.

Kiedy warto skonsultować się z psychologiem?

Jeżeli zastanawiasz się, czy sposób komunikowania się Twojego dziecka mieści się w normie rozwojowej, konsultacja psychologiczna może pomóc uporządkować obserwacje i określić, czy wskazana jest dalsza diagnoza.

Wczesne rozpoznanie trudności pozwala lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i dobrać odpowiednie formy wsparcia.

Paulina Patocka-Grania

e -mail: pppaulinapatocka@gmail.com